Çocuk Gribi

Grip, etkeni influenza virüsü olan, ateş, titreme, öksürük ve baş ağrısı belirtileri ile seyreden bir hastalıktır. Oldukça bulaşıcı bir hastalık olup, üst solunum yollarını etkiler. Bazen kulak ve sinüs enfeksiyonlarına da neden olabilir. Virüs her yıl genetik yapı değiştirdiğinden bağışıklık bırakmaz, dünya çapında enfeksiyonlara yol açabilir.
Grip birçok insanda bir-iki hafta içerisinde kendiliğinden düzelir ancak;

• bebekler ve beÅŸ yaÅŸ altındaki çocuklarda,
• 65 yaÅŸ üzeri kiÅŸilerde,
• diabet ve astım gibi kronik hastalığı olanlarda

daha ağır seyreder.

Soğuk algınlığı ile grip arasındaki farklar

Aslında her ikisi de birçok yönlerden birbirine benzer ancak grip zatürre gibi daha ileri sağlık problemlerine yol açabilir. Soğuk algınlığında genellikle burun tıkanıklığı, boğaz ağrısı ve hapşurma belirtileri vardır. Gripte ise burun tıkanıklığı, boğaz ağrısı ve hapşurma bazen görülmekle beraber; ateş, ağır öksürük, baş ağrısı, genel vücut ağrısı ve yorgunluk sıklıkla gorulur.

Grip sezonu ne zamandır?

Grip sezonu genellikle Ekim ile Nisan ayları arasıdır. Vakalar genellikle kış ortasında iki üç haftalık bir dönemde artış gösterir.

Grip nasıl bulaşır?

Grip ya hasta olan kişinin hapşurması veya öksürmesi sırasında ağzından veya burnundan çıkan damlacıkların diğer kişi tarafından hava yoluyla solunması sonucu, ya da direkt temas denilen öpme, hasta olan kişinin kaşığını, çatalını, havlusunu kullanma gibi yollarla bulaşır.

Bulaşmadan bir ya da üç gün sonra belirtiler başlar. Genellikle çocuklar, erişkinlerden daha uzun süre hasta kalır. Virüs her yıl genetik yapısını değiştirdiğinden, hastalığın ağırlığı her sene farklılık gösterir; bazı seneler daha ağır seyreder.

Gribin belirtileri nelerdir?

Grip virüsüne binlerce insan maruz kalsa da bazısı çok hafif atlatmasına rağmen bazılarında ağır seyreder. Tipik olarak grip ateş ve ağrıyla başlar, ateş genellikle yüksektir, daha sonra boğaz ağrısı, burun akıntısı, yorgunluk, baş ağrısı, öksürük takip eder. Bazı hastalarda bulantı kusma da olabilir.
Üç ile altı gün içerisinde belirtiler düzelmeye başlar ancak öksürük ve yorgunluk birkaç hafta daha devam edebilir.

Ne zaman doktora başvurulmalıdır?

• Belirtiler uzun süre geçmesine raÄŸmen düzelmiyorsa ( burun akıntısı on günden uzun sürmüş, koyu ve sarı bir renk almışsa)
• 3 günden fazla yüksek ateÅŸ devam ediyorsa,
• Solunum sıkıntısı baÅŸlamışsa,
• ÇocuÄŸun bilinç durumunda deÄŸiÅŸiklikler görülüyorsa,
• Grip belirtilieri düzeldikten sonra tekrar ateÅŸ ve öksürük baÅŸlamışsa,
• Çocuk yeterince sıvı alamıyorsa, dehidratasyon denilen vücutta sıvı kaybı bulguları baÅŸlamışsa, (idrar yapımında azalma, aÄŸladığında gözyaşı olmaması, ağızda kuruluk, uyuklama hali)

TeÅŸhis

Teşhis genellikle klinik bulgulara göre konulur. Burun ve boğazdan alınacak sürüntü örneğinde virüsü tespit eden yöntemler de vardır ancak her zaman bu yöntemlere başvurulmaz. Eğer akciğer enfeksiyonundan şüphe ediliyorsa akciğer filmi istenir.

Tedavi

Gripte en iyi tedavi destekleyici tedavidir.

• AÄŸrılar ve ateÅŸ için aÄŸrı kesici ve ateÅŸ düşürücüler verilir. Ancak unutulmaması gerekir ki, grip olan çocukla ra aspirin verildiÄŸinde Reye sendromu denilen ölümcül olabilen bir durum oluÅŸabilir, bu yüzden grip olduÄŸunu düşündüğünüz çocuÄŸunuza aspirin vermekten kaçınmalısınız.
• Bol sıvı alınması gereklidir.
• ÇocuÄŸun evde istirahat etmesi; hastalığı baÅŸka çocuklara bulaÅŸtırmaması açısından okula veya kreÅŸe gönderilmemesi tavsiye edilir.
• Buhar makinesi oda havasını nemlendirip çocuÄŸun nefes almasını kolaylaÅŸtırmak için aralıklarla kullanılabilir.
• Belirtileri azaltmak için doktor tavsiyesi ile antibiyotik içermeyen soÄŸuk algınlığı ilaçlari kullanılabilir.
• Burnun açık tutulması ve burna yerleÅŸen virüsleri azaltmak açısından serum fizyolojik tedavisi oldukça önemlidir. Piyasada damlılıklar içerisinde veya serum ÅŸiÅŸesinde satılan formları vardır. Günde üç-dört kere damlalıkla burun pasajını iyice açacak ÅŸekilde, özellikle uyku ve beslenme öncesi uygulanması tavsiye edilir. Serum fizyolojik uygulamasından sonra küçük bebeklerde plastik burun temizleyicilerle , büyük çocuklarda hınkırma ile burnun temizlenmesi de faydalı olur.
• Grip virüsüne karşı kullanılabilecek bazı özel ilaçlar da vardır. Bunlar hastalık süresini kısaltıp belirtilerin daha kısa sürede düzelmesini saÄŸlar. Hastalık belitilerinin gorüldüğü ilk 48 saatlik dönemde baÅŸlanırlarsa etkili olurlar. Ancak doktor tarafından gerekli görülen ağır vakalarda kullanılmalıdırlar. Her grip vakası için tavsiye edilen bir tedavi ÅŸekli deÄŸildir.

Gripten nasıl korunulur?

Aşı

Gripten korunmanın en etkin yolu aşılanmadır. Aşı için en iyi zaman Ekim ve Kasım aylarıdır. Aşı, gribe neden olmaz fakat aşıdan sonra birkaç gün hafif ateş, halsizlik ve boğaz ağrısı hissedilebilir. İlk kez aşı olan 9 yaş altı çocuklarda birer ay arayla iki doz aşı yapılır, daha sonraki yıllarda tek doz aşı yeterlidir. Aşı; ya o sene için gribi tamamen önler ya da geçirilse bile daha hafif geçirilmesini sağlar.
Aşıyı özellikle şu grup kimselerin yaptırması tavsiye edilir:

• 65 yaÅŸ üzeri kiÅŸiler,
• Diabet, astım, kalp, böbrek, kan hastalığı gibi kronik hastalığı bulunanlar,
• Altı ay ile iki yaÅŸ arasındaki çocuklar, (altı aydan küçük çocuklar için aşı formu bulunmamaktadır)
• Uzun süreli aspirin kullanmak zorunda olan çocuklar,
• Savunma sistemi bozukluÄŸu olanlar,
• SaÄŸlık çalışanları.

Yumurta allerjisi olanlar, hamile bayanlar, yüksek ateşi olanlar doktorları ile görüşmeden aşı yaptırmamalıdırlar.
Genel önlemler:

• Ellerin sık sık yıkanması,
• Hasta olan kiÅŸilerden mümkün olduÄŸunca uzak durulması,
• Büyük çocuklar için hapÅŸururken ve öksürürken ağız yolunun kapanması,
• Genel hijyen kurallarına dikkat edilmesi (kaşık çatal, tabak, bardak, havlu vb. kullanımı).

Yanlış uygulamalar

Gribin etkeni virüs olduğu için antibiyotiklerin tedavide hiçbir faydasi yoktur. Hatta gereksiz antibiyotik kullanımı toplumdaki antibiyotik direncini arttırarak birçok hastalığın daha ağır geçirilmesine neden olabilir. Bazı durumlarda gripli hastalarda sonradan ikincil bakteriyel enfeksiyonlar gelişebilir. Bu durumlarda antibiyotikler ancak doktor tavsiyesiyle kullanılabilir.

Dr. Arzu Özşahin
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı